Platon Mağara Alegorisi

“Yer altında mağaramsı bir yer, içinde insanlar. Önde boydan boya ışığa açılan bir giriş… İnsanlar çocukluklarından beri ayaklarından, boyunlarından zincire vurulmuş, bu mağarada yaşıyorlar. Ne kımıldayabiliyor ne de burunlarının ucundan başka bir yer görebiliyorlar. Öyle sıkı sıkıya bağlanmışlar ki, kafalarını bile oynatamıyorlar. Yüksek bir yerde yakılmış bir ateş parıldıyor arkalarında. Mahpuslarla ateş arasında dimdik bir yol var. Bu yol boyunca alçak bir duvar.. Bu alçak duvar arkasında insanlar düşün. Ellerinde türlü türlü araçlar, taştan, tahtadan yapılmış, insana, hayvana ve daha başka şeylere benzer kuklalar taşıyorlar. Bu taşıdıkları şeyler, bölmenin üstünden görülüyor. Gelip geçen insanlardan kimi konuşuyor, kimi susuyor.. Mahpuslar ancak arkalarındaki ateşin aydınlığıyla mağarada karşılarına vuran gölgeleri görebilirler.. Bu adamlar konuşacak olsa, gölgelere verdikleri adlarla gerçek nesneleri anlattıklarını sanırlar.. Geçen insanlar konuşunca, mahpuslar bu sesi gölgelerin sesi sanırlar. Bu adamların gözünde gerçek, yapma nesnelerden başka bir şey olamaz. Bu adamlardan biri zincirlerini çözer, mağaradan çıkarsa önce ışık ona acı verir. Gözleri alıştıkça gerçek nesneleri görmeye başlar. Ama az önce mağarada gördüğü gölgeler ona daha gerçek gelir. Bu adam geri dönüp diğerlerine gördüklerini anlatsa ona inanmazlar.”

Platon – Devlet